In het historische Rode Dorp (of ‘Rooie Dorp’) in Alphen aan den Rijn is een grootschalige transformatie voltooid. De sociale huurwoningen van de karakteristieke arbeidersbuurt, tussen circa 1920 en 1955 gebouwd voor het personeel van de voormalige dakpannenfabriek Oosthoek & Zoon, voldeden niet meer aan de eisen van deze tijd. De woningen hadden onder andere beperkte woonruimte en slechte isolatie, waardoor toekomstgerichte vernieuwing noodzakelijk was. Omdat renovatie niet tot de mogelijkheden behoorde, is gekozen voor een sloop- nieuwbouwplan.

De 171 voormalige woningen zijn in drie fases gesloopt en vervangen door 172 nieuwbouwwoningen. Iedere fase wordt gekenmerkt door zijn eigen architectuur, waar uiterlijke kenmerken van de oorspronkelijke woningen in te herkennen zijn. Zo is in fase 1 de tuitgevel teruggekeerd, behouden de hoekwoningen van fase 2 de karakteristieke erkers, en zijn de verhoudingen van de gevelopeningen in fase 3 ook nog goed herkenbaar. Aan het ontwerp van de nieuwbouw is daarom een grondige analyse van de arbeiderswoningen vooraf gegaan. De nieuwe gevels zijn dan ook gerealiseerd met een aandacht voor schaal, ritme en detail dat de visuele continuïteit van het verleden versterkt. Uiteraard zijn de rode dakpannen en de warme baksteentonen teruggekeerd in de gemoderniseerde gevels. Deze vertaalslag zorgt ervoor dat de de nieuwe woningen onmiskenbaar deel uitmaken van het Rode Dorp, zonder historiserend te zijn.

Ook duurzaamheid heeft een belangrijke rol gespeeld in de herontwikkeling van de wijk. De eengezinswoningen zijn onder andere voorzien van een warmtepomp en zonnepanelen. Daarnaast is aandacht besteed aan de herkomst en het hergebruik van materialen. Door middel van circulair slopen is onder andere het puin van de gesloopte woningen hergebruikt als fundering onder de nieuwe straten, zijn bakstenen en dakpannen hergebruikt in andere projecten, en zijn deuren, meterkasten en kozijnen verzameld voor een tweede leven.

In het ontwerp- en bouwproces zijn bewoners intensief betrokken. Zo is er onder andere een klankbordgroep opgericht en hebben meerdere inspraak- en informatieavonden plaatsgevonden. Dankzij de terugkeermogelijkheden en voorrangsregelingen is een groot gedeelte van de huishoudens teruggekeerd naar de herbouwde wijk, wat bijdraagt aan de continuïteit van de hechte sociale gemeenschap die de ‘Rooie Dorpers’ samen vormen.